Tasavvur qiling: yozning jazirama issig’ida uyingiz nam va dimiqib ketgan. Havo quritkich sotib olishga qaror qildingiz, ammo elektr hisobingiz oshib ketishidan xavotirdasiz. Bu tanishmikan?
Havo quritkichlar kundalik hayotimizda muhim o’rin tutadi, ayniqsa iqlim o’zgaruvchan bo’lgan hududlarda. Biroq, ularning energiya sarfi sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Qurilmaning noto’g’ri tanlovi elektr hisobingizni 30-40% ga oshirib yuborishi mumkin! Keling, havo quritkichlarning energiya iste’molini taqqoslashning asosiy jihatlarini ko’rib chiqamiz.
Havo quritkichlarning asosiy turlari va ularning energiya sarfi
Bozorda asosan uchta turdagi havo quritkichlar mavjud:
- Kompressorli quritkichlar – eng keng tarqalgan tur, o’rtacha 300-700 Vt quvvat sarflaydi
- Termoelektrik quritkichlar – kompakt va tinch ishlaydi, 200-400 Vt atrofida iste’mol qiladi
- Desikant (adsorbsiyali) quritkichlar – yuqori namlikda samarali, lekin ko’proq energiya talab qiladi (500-800 Vt)
Muhim eslatma: Qurilmaning nominal quvvati uning haqiqiy energiya sarfini to’liq aks ettirmaydi. Kunlik iste’mol, ishlash sikllari va samaradorlik koeffitsientlari ham hisobga olinishi kerak.
Energiya samaradorligini baholash mezonlari
Havo quritkichlarni taqqoslashda quyidagi ko’rsatkichlar muhim ahamiyatga ega:
- Energiya samaradorlik koeffitsienti (ESK) – qurilma qancha suv chiqarib tashlashi va buning uchun qancha energiya sarflashini ko’rsatadi
- Bir litr suv uchun energiya sarfi – odatda kVt/soat/litr bilan o’lchanadi
- Avtomatik o’chirish funksiyalari – belgilangan namlik darajasiga erishilganda qurilmaning o’z-o’zidan o’chishi
Eng samarali modellar bir litr suv uchun 0.3-0.5 kVt/soat sarflaydi, eng kam samarali modellar esa 0.8-1.0 kVt/soat talab qilishi mumkin.
Taqqoslash metodologiyasi: qanday to’g’ri baholash mumkin?
Havo quritkichlarni taqqoslashda quyidagi usullardan foydalanish maqsadga muvofiq:
- Standartlashtirilgan test sharoitlari – bir xil namlik va harorat sharoitlarida turli modellarni sinash
- Uzoq muddatli kuzatuvlar – real sharoitlarda kamida 30 kun davomida energiya sarfini o’lchash
- Xona hajmiga nisbatan samaradorlik – har bir model uchun optimal xona hajmini hisobga olish
Energiya sarfini taqqoslashda qurilmaning ishlash rejimi, xona hajmi va mahalliy iqlim sharoitlarini hisobga olish muhim. Shundagina havo quritkichning haqiqiy energiya samaradorligini aniq baholash mumkin.
Energiya tejamkor havo quritgichlar tahlili
Havo quritgichlar namlikni kamaytirish uchun ajoyib vositalar, ammo ularning energiya sarfi sezilarli farq qilishi mumkin. Havo quritkichlarining energiya iste’moli bo’yicha taqqoslanishi ko’rsatadiki, turli texnologiyalar o’rtasida katta tafovutlar mavjud. Uyingiz uchun eng samarali qurilmani tanlash nafaqat namlikni boshqaradi, balki elektr hisobingizni ham kamaytiradi.
Kompressor texnologiyasining quvvat talablari
Kompressor asosidagi quritgichlar eng keng tarqalgan va odatda eng yuqori samaradorlikka ega. Ular sovutish tizimiga o’xshash tamoyil asosida ishlaydi.
O’rtacha energiya sarfi: 300-700 Vt soatiga
Kunlik iste’mol: 2.4-5.6 kVt/soat
Bu qurilmalar 30-50 litr/kun namlikni yo’qotish qobiliyatiga ega bo’lib, har bir litr uchun taxminan 0.3-0.5 kVt/soat sarflaydi. Midea kabi brendlar 20 litr/kun quvvatga ega modellarida atigi 330 Vt iste’mol qiluvchi energiya tejamkor variantlarni taklif etmoqda.
| Model turi | O’rtacha quvvat (Vt) | Namlik yo’qotish (litr/kun) | Energiya samaradorligi (litr/kVt·soat) |
|---|---|---|---|
| Kichik | 280-350 | 10-20 | 1.7-2.4 |
| O’rta | 400-550 | 20-30 | 2.0-2.7 |
| Katta | 550-700 | 30-50 | 2.2-3.0 |
Kondensatsion quritgichlarning elektr ko’rsatkichlari
Kondensatsion quritgichlar kompressor texnologiyasining bir turi bo’lib, sovuq yuzada namlikni kondensatsiya qilish orqali ishlaydi.
Asosiy afzalligi – past haroratli muhitlarda ham samarali ishlashi. Toshiba va LG kabi ishlab chiqaruvchilar inverter texnologiyali modellarni taklif etmoqda, bu esa energiya sarfini 30% gacha kamaytiradi.
Energiya sarfi diapazoni: 250-650 Vt
Inverter texnologiyali modellar: 180-450 Vt
Kondensatsion quritgichlar 5°C dan past haroratlarda ham samarali ishlaydi, bu esa sovuq iqlimli hududlar uchun muhim. Inverter texnologiyasi bilan jihozlangan modellar kerakli namlik darajasiga erishgandan so’ng quvvatni avtomatik ravishda pasaytiradi.
Adsorbsion quritgichlarning tejamkorlik ko’rsatkichlari
Adsorbsion quritgichlar kompressorsiz ishlaydi va o’rniga namlikni yutuvchi materiallardan foydalanadi.
O’rtacha energiya sarfi: 400-800 Vt
Regeneratsiya jarayoni: Yuqori energiya sarfi davrlari
Bu qurilmalar past haroratlarda ishlash uchun ideal, ammo odatda kompressor modellariga qaraganda kamroq energiya samaradorligiga ega:
- Namlik yo’qotish: 8-12 litr/kun
- Energiya samaradorligi: 0.8-1.5 litr/kVt·soat
- Ishlash harorati: -20°C gacha
Meaco va Ebac kabi ishlab chiqaruvchilar adsorbsion texnologiyani takomillashtirib, energiya sarfini kamaytirishga erishmoqda.
Quritgich tanlashda faqat dastlabki xarid narxini emas, balki uzoq muddatli energiya xarajatlarini ham hisobga olish muhim. Energiya samaradorligi reytingi A+++ bo’lgan model dastlab qimmatroq bo’lishi mumkin, ammo 3-5 yil ichida o’zini to’liq oqlaydi va keyingi yillarda sezilarli tejamkorlik keltiradi.
Energiya tejamkor quritgich tanlash bo’yicha amaliy tavsiyalar
Quritgichlar orasida eng samaradorini tanlash nafaqat qulay foydalanish, balki sezilarli darajada elektr energiyasi tejamkorligini ham ta’minlaydi. Keling, taqqoslash natijalarimizni amaliy tavsiyalarga aylantiramiz.
Eng samarador quritgich turini qanday tanlash kerak
Kondensatsiyali quritgichlar issiqlik nasosli texnologiya bilan jihozlangan bo’lib, an’anaviy modellardan 40-50% kamroq energiya sarflaydi. Ular havoni qizdirish uchun emas, balki namlikni kondensatsiyalash orqali kiyimlarni quritadi.
Kondensatsiyali quritgichlar orasida A+++ energiya samaradorlik sinfiga ega modellar eng tejamkor hisoblanadi. Masalan, Bosch WTX87KH0BY modeli yiliga o’rtacha 176 kWt/soat elektr energiyasi sarflaydi, bu esa eski B sinfidagi quritgichlardan 70% kamroq demakdir.
Quritgich tanlashda faqat narxga emas, balki energiya samaradorlik sinfiga e’tibor qarating – bu uzoq muddatli investitsiyadir.
Energiya sarfini kamaytirish usullari
Quritgichingiz qanchalik zamonaviy bo’lmasin, undan to’g’ri foydalanish orqali qo’shimcha tejamkorlikka erishish mumkin:
-
Kir yuvish mashinasida maksimal siqish – 1400-1600 ayl/daq tezlikda siqilgan kiyimlar quritgichda 25% kamroq vaqt va energiya talab qiladi
-
Sensorli quritish rejimlaridan foydalanish – zamonaviy quritgichlardagi namlik sensorlari kiyimlar quriganida avtomatik ravishda to’xtaydi
-
Filtrlarni muntazam tozalash – iflos filtrlar havo aylanishini qiyinlashtiradi va energiya sarfini 15% gacha oshiradi
-
To’liq yuklanish bilan ishlash – yarim yuklanish bilan ishlash energiya samaradorligini pasaytiradi
| Usul | Potensial tejamkorlik |
|---|---|
| Maksimal siqish | 20-25% |
| Sensorli quritish | 10-15% |
| Toza filtrlar | 10-15% |
| To’liq yuklanish | 15-20% |
Uzoq muddatli iqtisodiy samaradorlik hisobi
Kondensatsiyali A+++ sinf quritgich narxi o’rtacha 500-700$ atrofida bo’lsa-da, bu investitsiya o’zini oqlaydi. Quyidagi hisob-kitobga e’tibor bering:
- Eski B sinf quritgich: yillik 600 kWt/soat × 0.12$ = 72$ yillik xarajat
- Yangi A+++ sinf quritgich: yillik 176 kWt/soat × 0.12$ = 21.12$ yillik xarajat
- Yillik tejamkorlik: 50.88$
Bunday tejamkorlik bilan 600$ turuvchi premium quritgich 12 yil ichida o’zini to’liq oqlaydi. Bunda quritgichning o’rtacha xizmat muddati 10-15 yil ekanligini hisobga olsak, bu juda yaxshi ko’rsatkich.
Muhim nuqta: Energiya tejamkor quritgichlar nafaqat elektr energiyasi xarajatlarini kamaytiradi, balki atrof-muhitga ham kamroq zarar yetkazadi. Bir A+++ sinf quritgich o’rtacha 10 yillik foydalanish davomida 4 tonnagacha CO₂ chiqindilarini kamaytirishi mumkin.
Shunday qilib, energiya tejamkor quritgich tanlash – bu nafaqat kundalik qulaylik, balki uzoq muddatli iqtisodiy va ekologik investitsiyadir. Samsung DV90T5240AT yoki Miele TWF640 WP kabi yuqori samaradorlikka ega modellar dastlabki yuqori narxiga qaramay, uzoq muddatda eng oqilona tanlov hisoblanadi.
