Har kuni uch mahal ovqat tayyorlanadigan joy – oshxona. Uning markazida esa plita turadi. Noto’g’ri tanlangan plita nafaqat ovqat tayyorlash jarayonini qiyinlashtiradi, balki elektr energiyasi yoki gaz sarfini ham oshiradi. Statistikaga ko’ra, o’rtacha oila oshxona plitasidan kuniga kamida 2 soat foydalanadi – bu yiliga 730 soatdan ortiq!
Oshxona plitasi tanlash – bu shunchaki qurilma xarid qilish emas, balki uzoq muddatli sarmoya. Yaxshi plita 10-15 yil xizmat qilishi mumkin, shuning uchun tanlashda shoshilmaslik kerak. Keling, plitalarning asosiy turlarini ko’rib chiqaylik va qaysi mezonlarga e’tibor qaratish kerakligini aniqlab olaylik.
Plitalarning asosiy turlari
Gaz plitalari – an’anaviy va ko’pchilik uchun tanish variant. Ularning afzalliklari:
- Tezkor isitish va haroratni aniq boshqarish
- Elektr ta’minotiga bog’liq emas
- Nisbatan arzon narx (150-500$ oralig’ida)
Elektr plitalari zamonaviy uylar uchun qulay yechim:
- O’rnatish va foydalanish oson
- Xavfsizlik darajasi yuqori
- Turli dizayn va o’lchamlarda mavjud
Induksion plitalar – yangi avlod texnologiyasi:
- Energiya samaradorligi yuqori
- Tez qiziydi, lekin plita yuzasi sovuq qoladi
- Tozalash oson
Muhim eslatma: Induksion plitalar faqat maxsus idishlarda ishlaydi – ular temir elementlari bo’lgan idishlarni talab qiladi.
Plita tanlashda muhim mezonlar
- Hajm va o’lcham – oshxonangizdagi mavjud joyga mos kelishi kerak
- Energiya turi – uyingizda gaz ta’minoti bormi yoki faqat elektr?
- Konforkalar soni – oila a’zolari soniga qarab 2-6 konforka bo’lishi mumkin
- Qo’shimcha funksiyalar:
- Taymer
- Avtomatik o’chirish
- Bolalar xavfsizligi qulfi
Plita tanlashda shaxsiy ehtiyojlaringizni birinchi o’ringa qo’ying. Katta oila uchun ko’p konforka va keng duxovka kerak bo’lsa, kichik xonadon uchun ixcham va ko’p funksiyali model ma’qul bo’lishi mumkin. Sifatli plita – bu nafaqat qulay ovqat tayyorlash, balki xavfsizlik va uzoq muddatli ishonchli hamkor demakdir.
Oshxona plitasini tanlashda texnik xususiyatlar muhimligi
Oshxona plitasi tanlash har bir oila uchun muhim qaror bo’lib, bu qurilma ko’p yillar davomida xizmat qilishini hisobga olish zarur. Zamonaviy plitalar turli xil texnologiyalar va funksiyalar bilan jihozlangan bo’lib, ularning har biri o’ziga xos afzalliklarga ega.
Oshxona uchun plita tanlash qanday mezonlarga asoslanishi kerak degan savol ko’pchilikni qiziqtiradi. Avvalo, plitaning texnik xususiyatlariga e’tibor qaratish lozim, chunki aynan shu ko’rsatkichlar uning samaradorligi va qulayligini belgilaydi.
Plita o’lchami va oshxona maydoni uyg’unligi
Plita tanlashda birinchi e’tibor qaratilishi kerak bo’lgan jihat – uning o’lchamlari. Standart plitalar odatda 50-60 sm kenglikda bo’ladi, ammo bozorda 70-90 sm kenglikdagi professional modellar ham mavjud.
Muhim o’lcham ko’rsatkichlari:
- Kenglik: 50, 60, 70, 90 sm
- Balandlik: odatda 85-87 sm
- Chuqurlik: 50-65 sm
Kichik oshxonalar uchun kompakt 50 sm li modellar ideal bo’lsa, katta oilalar uchun 60 sm va undan keng plitalar qulay. Plitani joylashtirish uchun oshxonada yetarli joy bo’lishi, shuningdek, atrofida havo aylanishi uchun kamida 5 sm bo’sh joy qoldirilishi muhim.
Plitani devordan kamida 5-10 sm masofada o’rnatish xavfsizlik va samaradorlikni ta’minlaydi.
Energiya samaradorligi va ishlash quvvati
Zamonaviy plitalarning energiya samaradorligi A+ dan A+++ gacha bo’lgan sinflarda baholanadi. Yuqori samaradorlik sinfi (A+++) elektr energiyasini 30-40% gacha tejaydigan modellarni anglatadi.
Plita turlari bo’yicha quvvat ko’rsatkichlari:
| Plita turi | O’rtacha quvvat | Afzalliklari |
|---|---|---|
| Gaz plita | 3-4 kW | Tez qiziydi, arzon yoqilg’i |
| Elektr plita | 6-10 kW | Aniq harorat nazorati |
| Induksion | 7-11 kW | Yuqori samaradorlik, xavfsizlik |
| Gibrid | 5-12 kW | Moslashuvchanlik |
Induksion plitalar energiya samaradorligi bo’yicha yetakchi hisoblanadi – ular issiqlikni to’g’ridan-to’g’ri idishga uzatadi, natijada energiya isrofi kamayadi va pishirish tezligi 30% gacha oshadi.
Boshqaruv tizimlari va qo’shimcha funksiyalar
Zamonaviy plitalar turli xil boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan bo’lib, ular qurilmadan foydalanish qulayligini oshiradi.
Eng mashhur boshqaruv turlari:
- Mexanik – ishonchli va arzon
- Sensorli – zamonaviy va tozalash oson
- Kombinatsiyalangan – qulay va ko’p funksiyali
Qo’shimcha funksiyalar plitaning qulayligini sezilarli darajada oshiradi. Avtomatik o’chirish tizimi xavfsizlikni ta’minlaydi, taymer taomlarni nazorat qilishni osonlashtiradi, turbo-qizdirish esa pishirish vaqtini qisqartiradi.
Zamonaviy Bosch va Electrolux plitalari «aqlli pishirish» funksiyalari bilan jihozlangan bo’lib, ular taom turini aniqlaydi va optimal haroratni o’zi belgilaydi.
Plita tanlashda uning texnik xususiyatlarini sinchiklab o’rganish, oshxona maydoni bilan mosligini ta’minlash, energiya samaradorligiga e’tibor berish va qo’shimcha funksiyalarning foydaliligini baholash – to’g’ri tanlov qilishning kalit omillaridir.
Yakuniy qaror: plita tanlashda eng muhim jihatlar
Oshxona plitasi – bu oddiy xarid emas, balki uzoq muddatli hamrohingiz. Yaxshi plita tanlash nafaqat mazali taomlar tayyorlashga, balki elektr energiyasi va gaz sarfini tejashga ham yordam beradi. Keling, to’g’ri tanlov qilish uchun eng muhim jihatlarni ko’rib chiqamiz.
Byudjet va uzoq muddatli foyda
Plita tanlashda narx muhim, ammo bu yagona mezon emas. Arzon plitalar dastlab hamyonbop ko’rinsa-da, uzoq muddatda qimmatga tushishi mumkin:
-
Energiya samaradorligi – A+ yoki undan yuqori energiya samaradorlik darajasiga ega plitalar dastlab qimmatroq, lekin har oylik kommunal to’lovlaringizni sezilarli darajada kamaytiradi. Induksion plitalar elektr energiyasini 40% gacha tejashi mumkin.
-
Xizmat muddati – Sifatli plitalar o’rtacha 10-15 yil xizmat qiladi. Bosch va Electrolux kabi premium brendlar 15-20 yilgacha ishlashi mumkin, bu esa ularning yuqori narxini oqlaydi.
Eslatma: Arzon plitani har 5 yilda almashtirish, sifatli plitani 15 yil ishlatishdan qimmatroq!
Quyidagi jadval turli xil plitalarning taxminiy xarajatlarini ko’rsatadi:
| Plita turi | Boshlang’ich narx | O’rtacha xizmat muddati | 10 yillik umumiy xarajat |
|---|---|---|---|
| Arzon gaz | $150-200 | 5-7 yil | $300-400 |
| O’rta gaz | $300-500 | 10-12 yil | $400-600 |
| Premium gaz | $600-1000 | 15-20 yil | $600-1000 |
| Arzon elektr | $200-300 | 4-6 yil | $500-750 |
| Induksion | $400-800 | 12-15 yil | $500-900 |
| Professional | $1000+ | 20+ yil | $1000+ |
Ishlab chiqaruvchi va kafolat shartlari
Plita tanlashda ishlab chiqaruvchining ishonchliligi va kafolat shartlari hal qiluvchi ahamiyatga ega:
-
Kafolat muddati – Minimal 2 yillik kafolat talab qiling. Miele va Siemens kabi premium brendlar 5 yilgacha kafolat taklif qiladi.
-
Ehtiyot qismlar mavjudligi – Mahalliy bozorda ehtiyot qismlar mavjudligini tekshiring. Artel va Bosch kabi brendlar Toshkentda keng tarqalgan servis markazlariga ega.
-
Servis xizmati – Ishlab chiqaruvchining rasmiy servis markazlari mavjudligini tekshiring. Uyga chaqirish xizmati va tez ta’mirlash imkoniyati muhim.
Diqqat! Norasmiy dilerlardan xarid qilganda, kafolat shartlari buzilishi mumkin. Faqat rasmiy dilerlar orqali xarid qiling.
Shaxsiy ehtiyojlarga mos yakuniy tavsiyalar
Plita tanlashda shaxsiy ehtiyojlaringiz eng muhim mezon:
-
Kichik oilalar uchun – 2-3 konforkali ixcham induksion plitalar eng yaxshi tanlov. Energiya tejamkorligi va tezlik muhim bo’lsa, Zanussi yoki Electrolux modellarini ko’rib chiqing.
-
Katta oilalar uchun – 4-5 konforkali, keng pechkali gaz-elektr kombinatsiyali plitalar qulay. Ariston yoki Gorenje modellarini tavsiya etamiz.
-
Professional oshpazlar uchun – Yuqori quvvatli, ko’p funksiyali plitalar kerak. Smeg yoki Ilve kabi professional brendlarni ko’rib chiqing.
Eng muhimi, plita sizning pishirish uslubingizga mos kelishi kerak. Agar siz ko’p qovurish va qaynatish taomlarini tayyorlasangiz, gaz plitasi afzal. Agar aniq harorat nazorati va tezlik muhim bo’lsa, induksion plita tanlang.
Yakuniy qaror qabul qilishdan oldin, albatta bir necha model va brendlarni taqqoslang, foydalanuvchi sharhlarini o’qing va imkon bo’lsa, do’konlarda amalda sinab ko’ring. Shunda sizning oshxonangiz uchun mukammal plita tanlovingiz muvaffaqiyatli bo’ladi!
